Góry Izerskie

Wielka Izera

Wielka Izerska Łąka

Zobacz także

Polecane

  • Krzysztof 'FAX' Fokt – Wiadomości z przeszłości
  • start » Kobielowa Łąka (Kobelwiese)

    Kobielowa Łąka (Kobelwiese)

    Kobielowa Łąka (zwana na mapach błędnie Kobylą Łąką) uważana jest niekiedy za część Izerskiej Łąki. W rzeczywistości obie łąki rozdzielone są przez połacie kosodrzewiny, świerkowe laski i wąwóz z płynącym niewielkim strumieniem

    Kobielowa Łąkę nad Izerą

    Wejście na Kobielową Łąkę od południa Izerską Drogą

    Kobielowa Łąka jest znacznie mniejsza od Izerskiej. Łąki ze sobą sąsiadują i razem są objęte ochroną prawną jako część rezerwatu Torfowiska Doliny Izery. Kobielowa Łąka wchodzi w skład rezerwatu od początku jego istnienia (pierwszy mniejszy, rezerwat nosił nazwę Torfowisko Izerskie). W dolinie rzecznej zalegają te same torfowiska co na Izerskiej Łące, z podobną szatą roślinną i mieszkańcami ze świata fauny.
    Kobielowa Łąka jest pierwszym większym wylesieniem na drodze Stacja Turystyczna Orle - Wielka Izera, przez to chętnie zatrzymują się tutaj turyści ciesząc oko wyjątkowym urokiem Izery. Droga niemal styka się z korytem szerokiej już w tym miejscu rzeki.
    W tym miejscu spotyka się z Izerą potok Kobielowa Woda (Kobelwasser) biorący źródła w okolicach Rozdroża Pod Cichą Równią, a po drodze przejmujący jeszcze swój największy dopływ - "Kobiałkę" (Kobelwasserzwiesel).

    Kobielowa Woda - dopływ Izery

    Kobielowa Woda (Kobelwasser) wpływa do Izery

    Do 1945 roku Kobielowa Łąka była zamieszkana. W XXw. stały na niej 3 domy. Nosiły nazwę Kobelhäuser co dzisiaj nazwalibyśmy "Kobielowe Domy". Kobelhäuser zwane też "Kolonie Kobelhäuser" stanowiły przysiółek Wielkiej Izery (Groß-Iser). W niektórych publikacjach możemy znaleźć informację, że owe 3 domy to "budy pasterskie". Określenie o tyle mylące, iż przywodzi skojarzenie z sezonowo zamieszkanymi bacówkami z polskich Karpat, które są raczej szałasami czy prostymi chatami. Tymczasem Kobelhäuser to osada złożona z regularnych drewnianych domów, na solidnych kamiennych fundamentach. Niestety podzieliły los Wielkiej Izery - zostały całkowicie zniszczone, choć jeszcze w pierwszych latach powojennych funkcjonowała w nich placówka Wojsk Ochrony Pogranicza.
    Nie mamy żelaznych dowodów na to, iż mieszkańcy trudnili się pasterstwem. Z pewnością jeden z nich, niejaki Männich żyjący w 2. poł. XIXw. był kłusownikiem. Jego nazwisko okryło się ponurą sławą, kiedy zabił po czeskiej stronie Izery 12-letniego chłopca wziąwszy go za zwierzynę (historię tę opisujemy w artykule Hojerův dům i Krzyż Männicha). Kłusowniczym procederem zresztą trudniła się spora część mieszkańców Gór Izerskich.

    Ślad po Kobelhaus

    Niegdyś na Kobielowej Łące w miejscu samotnej choinki stał największy dom (Kobelhaus)

    Na wielu polskich mapach i w przewodnikach (zwłaszcza tych starszych) spotkać możemy nazwę "Na Kobyle". To jeden z wielu potworków nazewniczych w Górach Izerskich. Nic nie uzasadnia takiej nazwy - jeśli w nazwie tej chodzi o Kobyłę (górę), to Kobielowa Łąka jest u jej stóp, więc nie może być "na". Jeśli jednak autor nazwy miał na myśli Kobelową Wodę - cóż, chyba nie wymaga to komentarza. A może po prostu był miłośnikiem jeździectwa i przyjechał konno w to miejsce?

    Świadomie w tekście nie używam nazw "Kobyla Łąka" oraz potoków "Kobyła" i "Kobyłka", a także góry "Kobyła", które izerscy turyści zapewne znają z map, słownika STGS "Góry Izerskie", a także wielu przewodnikach po Górach Izerskich. Nazwy te bowiem zostały wywiedzione od nazw niemieckich "Kobelwiese", "Kobelhäuser", "Kobelwasser" i "Kobelwasserzwiesel" ale niestety wiele wskazuje na to, że w całkowicie błędny i zwyczajnie omyłkowy sposób.

    Jak pisze Jerzy K. Bieńkowski (Pałki z kobiałki) Nie przebiła się jednak do turystyczno-krajoznawczej świadomości prawda, że w roku 1951 KUNM ustaliła w tej okolicy tylko jedną polską nazwę o charakterze urzędowym. Potokowi Kobelwasser nadano polską nazwę... KOBYLA! Hydronim ma formę jednowyrazowej nazwy prostej o charakterze przymiotnikowym. KUNM [Komisja Ustalania Nazw Miejscowości] popełniła dwa błędy: pominęła człon -wasser, co dałoby logiczną nazwę "Kobyla Woda", oraz zlekceważyła groźbę upodobnienia nazwy przymiotnikowej do rzeczownikowej, co w krótkim czasie nastąpiło. Jeszcze na "steciówce" z roku 1956 (Część Zachodnia) występuje nazwa potoku w formie "Kobyla", ale już na pierwszym wydaniu mapy Karkonosze PPWK z roku 1958 mamy "Kobyła". Treść turystyczną i nazewnictwo obu map opracował T.Steć. Nie ma więc wątpliwości kto jest "ojcem chrzestnym" owej "kobyły". To od tej Kobyły jako nazwy obocznej powstała cała reszta polskich nazw potocznych: Kobyla Łąka, Kobyłka (dopływ Kobyły), a ostatnio Kobyła dla nazwy bezimiennego przed 1945 r. szczytu (906 m). Jak widać kobył nie potrzeba hodować, bo w tej okolicy mnożą się same! (...)
    W związku z czym, proponuję nazwy: Kobielowa Woda dla Kobelwasser, a dla prawego dopływu potoku nazwę Kobiałka; Kobielowa Łąka dla Kobelwiese; Kobiela dla szczytu 906 m nazywanego Kobyłą oraz Kobielowa Cięcina dla zbocza określonego nazwą Kobelschlag.

    Nazwy niemieckie pochodziły zapewne od imion Kobel i Kober, które to znowu rodowód zawdzięczają, podobnie jak w języku polskim, od wyplatanych koszyków.

    Kobelhäuser

    Na fotografii z pierwszej połowy XXw. widać, że Kobelhäuser to solidne domy

    Warto nadmienić, iż pierwsi Polacy na tych terenach, polscy żołnierze przejmujący w pierwszych miesiącach powojennych od Niemców granicę, posługiwali się (z oczywistej konieczności) nazwami niemieckimi. Nie znali jednak niemieckiej pisowni i w wielu oficjalnych dokumentach możemy przeczytać fonetyczny zapis nazw miejsc i miejscowości. Pisali jak słyszeli. W jednym z protokołów granicznych z października 1945r. zapisano nazwę "Kobelchoizer". Być może to polscy WOPiści pierwsi skojarzyli "Kobel-" z kobyłą (sami przecież używali koni). Następnie posłużyła jako podstawa do utworzenia "kobylich" nazw: Kobyla Łąka, Kobyła (w granicach niemieckich ta góra nosiła wspólną nazwę ze skałkami na jej płn.-zach. skłonie - Alte Schloss czyli polski Stary Zamek), Kobyła (potok Kobelwasser; wasser = woda) oraz Kobyłka (Kobelwasserzwiesel; zwiesel = odnoga, rozwidlenie).

    Sąsiedzi, Czesi, Kobielową Łąkę zwą Koblovy Domky.

    Arkadiusz Lipin

    Zobacz także

    drukuj

    Warto wiedzieć

    Izerska Baza Turystyczna »

    izerska baza turystyczna

    Wybierasz się na weekend w górach?

    Noclegi, kwatery prywatne, pokoje goś­cinne, schroniska, agro­turystyka, wypo­życzalnie rowerów, restauracje, bary, atrakcje - znaj­dziesz w

    Izerskiej Bazie Turystycz­nej

     

    Sam zobacz

    CHATKA GÓRZYSTÓW »

    CHATKA GÓRZYSTÓW

    To najważniejszy punkt na mapie Łąki bo... jedyny dom. Ponieważ okolica jest niezbyt gościnna i po polskiej stronie mamy tylko 3 miejsca w górach gdzie można się ogrzać i coś zjeść - schronisko Na Stogu Izerskim, Stacja Turystyczna Orle i oczywiście Chatka Górzystów (może wkrótce przybędzie schronisko na Wysokim Kamieniu) - jest nieocenioną oazą na świerkowym pustkowiu.

     

    realizacja: www.lipin.art.plLipin

     «start | góra | « cofnij

    www.izera.pl